Con người ai cũng khác biệt,
không có người nào giống người nào,
không có ai là hoàn hảo.
Ý tưởng dùng công nghệ
để tạo ra một thế giới lý tưởng ít nhất là một ý tưởng thú vị.
Một điều người ta luôn hỏi tôi
về Olympics và Paralympics.
Tôi tin rằng 10-20 năm nữa, vận động viên Paralympics
sẽ nhanh hơn là một người bình thường, không khuyết tật.
Tại sao lại phải thay đổi khả năng tự nhiên của bản thân?
[nhạc]
Tôi là Sheryl Burgstahler,
Giám đốc Dịch vụ Công nghệ Dễ tiếp cận ở Đại học Washington.
Khoa học và công nghệ đã phát triển tới mức
con người có thể loại bỏ một số khuyết tật.
Nhưng liệu khả năng có đồng nghĩa với cần thiết?
Chúng tôi trò chuyện với một số học viên khuyết tật
về câu hỏi này.
Tôi ủng hộ ý tưởng dùng công nghệ để hỗ trợ
và phát triển nhân loại,
nhưng đồng thời nó cũng dẫn đến một câu hỏi khó trả lời là
tới lúc nào thì nên dừng?
Cá nhân tôi khẳng định công nghệ đã giúp tôi tới gần
những thứ mà vốn dĩ khó khăn
và tiến bộ trong công nghệ
rất hữu dụng với người khuyết tật
nhưng chắc chắn có tồn tại khác biệt lớn giữa, ví dụ,
xe lăn được cải tiến và một bộ xương ngoài,
bộ xương đó sẽ giúp người ngồi xe lăn đi lại được.
Tôi nghĩ điểm khác biệt chính giữa hai thứ này là một cái
bổ sung và hỗ trợ cho đời sống người khuyết tật
hoặc giúp ho tiếp cận mọi thứ dễ dàng hơn.
Cái còn lại thì muốn loại bỏ khuyết tật.
Tôi nghĩ đây chính là điểm chính mà những người lành lặn
sẽ thường bỏ qua.
Tôi cho rằng mọi thứ đều có hai mặt tốt xấu,
nhưng nếu thứ này giúp bạn hoàn thành công việc nào đó,
mà bạn vẫn sử dụng được sức mạnh trí não và biết chuyện gì đang xảy ra
thì tôi nghĩ đấy là một thứ tuyệt vời.
Tôi cho rằng nếu đó là điều bạn thật sự muốn,
muốn tốt hơn, muốn vượt lên,
thì đó sẽ là một lựa chọn.
Nhưng đó không nên là một điều bắt buộc.
Như riêng cá nhân tôi, tôi rất hài lòng với hiện tại.
Tôi không thấy mình phải thay đổi điều gì cả.
Nếu phải lựa chọn có đi bộ được không thì tôi sẽ từ chối.
Tôi yêu cuộc sống hiện tại của mình.
Thay vì dùng công nghệ để tạo ra con người hoàn hảo,
chúng ta nên để tâm hơn
vào việc giải quyết những vấn đề thực tiễn trước mắt,
tạo ra một xã hội có tính tiếp cận cao với
những người trước nay chưa được
có cơ hội như người khác.
Với một số người bạn có khuyết tật của tôi,
cuộc sống của họ luôn bị đe dọa,
nếu có công nghệ mới với
nghiên cứu mới, thuốc thang mới
giúp họ khỏe hơn và sống lâu hơn,
thì thật tuyệt vời.
Nhưng tôi cũng cho rằng tồn tại vấn đề trong việc
buộc người ta phải trở nên 'bình thường' hơn
khi họ không thật sự mong muốn.
Tại sao phải sửa chữa mọi người và mọi thứ?
Đó là vấn đề của cá nhân và
nếu một người muốn loại bỏ một số phần trong
khuyết tật của mình ra khỏi cuộc sống, nếu họ có thể thì
rất tốt thôi.
Nhưng tôi không nghĩ nên áp đặt tất cả mọi người
xã hội không nên đặt áp lực, ví dụ
bạn phải chấp nhận vì bạn có thể làm điều đó.
Không ai là hoàn hảo.
Con người ai cũng khác nhau,
dù có khuyết tật hay không.
Đây là điều khiến chúng ta đặc biệt và nổi bật hơn,
tôi nghĩ chúng ta nên thấy tự hào vì điều đó.
Nếu được trò chuyện với các nhà khoa học sẽ dẫn đầu
làn sóng công nghệ tiếp theo
thì điều đầu tiên mà tôi muốn nói là
'Nhóm của bạn có người khuyết tật không?'
Lý do là vì cách tốt nhất để tăng tính tiếp cận cho mọi thứ
là có người khuyết tật tham gia trong quá trình sáng tạo.
Mục đích của công nghệ là khiến cuộc sống dễ dàng hơn.
Tôi không cho rằng việc giúp người đã mất đôi chân
có thể đi đứng trở lại là một việc không đúng.
Tôi không biết nữa, có lẽ khoảng 200 năm nữa,
khi robot phát triển tới mức áp đảo mọi mặt thế giới
thì đó lại là chuyện hoàn toàn khác.
Có một đường ranh giới rất mỏng
giữa công nghệ giúp con người
có cuộc sống thuận tiện hơn
nhưng chúng ta cũng không nên cho rằng ai cũng mong muốn nó
chỉ vì nó có thể "sửa chữa" họ
hay giúp họ "lành lặn" hơn.
Câu hỏi nên được đặt ra là
"Bạn có cần dùng công nghệ này,
không chỉ vì nó giúp bạn giống người lành lặn hơn,
mà là vì nó giúp cho cuộc sống đời thường của bạn
dễ dàng hơn trong những việc cần thiết?"
Thay vì cố gắng áp đặt một chuẩn mực duy nhất
về khả năng của cơ thể người.
Ví dụ có một loại công cụ giúp cho
người ta leo trèo được,
thì thật là tuyệt vời.
Nhưng điểm chính vẫn là ý muốn của cá nhân người đó.
Người khuyết tật vẫn luôn có thể sống một cuộc đời đáng giá.
Thử thách lớn nhất là
ngay từ đầu các hệ thống trong xã hội không được thiết kế để
dễ tiếp cận cho người khuyết tật, nên điều thật sự nên thay đổi
không phải thay đổi người khuyết tật
mà là nâng cao tính tiếp cận cho người khuyết tật trong xã hội,
để họ có thể tiếp cận mọi thứ như một người bình thường có thể.
Tại sao lại không muốn là chính bản thân mình?
Tôi cho rằng loại công nghệ này sẽ thay đổi bản thân bạn.
Tính cách một người có vô vàn chi tiết khác nhau,
có sao đâu nếu trong chúng ta có vài khuyết điểm?
Miễn sao về tổng thể bạn là một người tốt.
Nhân loại sẽ không bao giờ thiếu đi khuyết tật,
đấy là hiện thực của cơ thể chúng ta,
khi già đi, hầu như tất cả mọi người đều
sẽ có một dạng khuyết tật nào đó.
Khuyết tật là một chuyện rất tự nhiên,
chỉ là nó xuất hiện sớm ở một số người mà thôi.
Các nhân vật xuất hiện trong video là thành viên chương trình DO-IT Scholars,
một chương trình hỗ trợ giáo dục và việc làm cho học viên khuyết tật.